Matematikte Problem Çözme: Adım Adım Yöntem

“İşlemi yapabiliyorum ama problemi kuramıyorum” cümlesi, matematikte en sık duyulan cümledir. Sorun bilgide değil, metni denkleme çevirme becerisindedir. Bu beceri öğrenilebilir.

Beş adım

1. Ne isteniyor? Soru cümlesinin altını çizin ve istenen büyüklüğü kâğıdın köşesine yazın.
2. Ne veriliyor? Sayıları, birimleri ve koşulları listeleyin.
3. Bilinmeyeni seçin. Genellikle en az bilgi verilen büyüklüğe x demek işi kolaylaştırır.
4. İlişkiyi kurun. Metindeki her koşul bir denkleme ya da eşitsizliğe karşılık gelir.
5. Sonucu kontrol edin. Bulduğunuz sayıyı metne yerleştirip anlamlı mı diye bakın.

Sık yapılan hatalar

• İstenen büyüklüğü bulmadan durmak: x’i bulup soruyu bitirmek. Soru çoğunlukla x’i değil, x’li bir ifadeyi sorar.
• Birim atlamak: dakika–saat, cm–m karışması en pahalı hatalardandır.
• Şekil çizmemek: hız, yüzde ve oran problemlerinde basit bir şema süreyi yarıya indirir.

Alıştırma yöntemi

Aynı tip problemi peş peşe çözün. Kalıbı görmek, tek tek çözmekten hızlı öğretir. Kalıbı gördükten sonra karışık çözüme geçin — asıl sınav becerisi orada kazanılır.

Çözemediğinizde

Cevaba hemen bakmayın. Beş dakika bekleyin, sonra çözümün yalnızca ilk satırına bakıp devamını kendiniz getirmeye çalışın. Tam çözümü okumak, çözebildiğiniz hissini verir ama beceriyi geliştirmez.

8. sınıf matematik konularına ve kaynaklarımıza bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Problem çözerken denklem kurmak şart mı?

Şart değil ama güvenlidir. Zihinden çözülen çok adımlı problemde hata payı belirgin biçimde artar.

Hangi konudan problem daha çok geliyor?

Oran-orantı, yüzde, denklem ve eşitsizlik konuları problem sorularının ana kaynağıdır.